Większość ludzi będących w wieku licealnym, nastoletnim, nie myśli jeszcze o zakładaniu rodziny czy ślubie, nie ma go nawet w planach. Jednak są wśród nas tacy, którzy dość szybko chcą wstąpić w związek małżeński i spełniać się w roli żony lub męża.
Z uwagi na wagę sakramentu małżeństwa, prawodawca kościelny wprowadza w tym zakresie pewne regulacje, chcąc tym samym uniknąć sytuacji, w której narzeczeni zbyt pochopnie podejmą decyzję o ślubie, nie licząc się przy tym z doniosłością tego sakramentu oraz prawami i obowiązkami, które za sobą pociąga.
W świetle aktualnego Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r., zgodnie z kan. 1083 § 1 KPK ”Nie może zawrzeć ważnego małżeństwa mężczyzna przed ukończeniem szesnastego roku życia i kobieta przed ukończeniem czternastego roku życia”.
Jak łatwo zauważyć, granica wieku wskazana w KPK jest dość niska. Dlatego warto podkreślić, iż w.w. przepisy dotyczą wiernych na całym świecie, zatem nie jest to regulacja odnosząca się jedynie do wiernych na terenie Polski. Istotne w tym zakresie jest uprawnienie należące do Konferencji Episkopatu, która ma prawo ustalić wyższy wiek do godziwego zawarcia małżeństwa (stanowi to niejako zabezpieczenie przed nieprzemyślanym, lekkomyślnym podejściem nieletnich do wstępowania w związki małżeńskie).
Ponadto, zgodnie z n. 50 Instrukcji Episkopatu Polski o przygotowaniu do zawarcia małżeństwa w Kościele katolickim z dnia 5 września 1986 r., wiekiem stanowiącym o godziwości zawarcia małżeństwa w Polsce jest granica wieku określona w aktualnie obowiązującym polskim porządku prawnym. W związku z nowelizacją z dnia 15 listopada 1998 roku polskiego Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do godziwego zawarcia małżeństwa wymaga się ukończenia 18 roku życia zarówno przez mężczyznę, jak i kobietę. Jednakże z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście, a z okoliczności wynika, że zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny. Przyjęta przez ustawodawcę dolna granica wieku związana jest z dojrzałością emocjonalną, o której trudno jest mówić w przypadku małoletnich, skoro pełną zdolność do czynności prawnych uzyskują osoby z chwilą ukończenia 18 roku życia. W tym miejscu warto nadmienić, że na gruncie prawa kanonicznego kobieta po osiągnięciu 16 roku życia, ma możliwość uzyskania dyspensy kanonicznej od przeszkody wieku.
Jak łatwo zauważyć, ustawodawca kościelny oraz ustawodawca świecki nie obniżają granicy wieku zawarcia małżeństwa względem mężczyzny.
Warto pamiętać, że małżeństwo nieważnie zawarte z powodu braku przepisanego wieku nie staje się ważne w momencie osiągnięcia należytego wieku (14 i 16 lat). W takim przypadku unieważnienie takiego małżeństwa może nastąpić przez:

  • ponowne wyrażenie zgody małżeńskiej
  • uzdrowienie w związku